Search results
- Шул ук вакытта үзара берегеп бер мәгънә белдергән мондый сүзләр арасында грамматик яктан бәйләнеш булганлыгы да аңлашыла. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Кушма һәм тезмә сүзләр, мәсәлән, үзара ияртүле бәйләнештә булган сүзләрдән (ташкүмер, тимер юл), ә парлы сүзләр үзара тезүле бәйләнештәге сүзләрдән барлыкка киләләр (ата-ана, бала-чага, әйбер-кара). Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Билгеле булганча, үзара ияртүле бәйләнештәге ике сүз ул — сүзтезмә, синтаксик берәмлек булып санала, ә кушма һәм тезмә сүзләр алар — лексик берәмлекләр. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Мәсәлән: чуар тавык — сүзтезмә, синтаксик берәмлек, чөнки алар арасында ачыклаулы мөнәсәбәт барлыкка килгән (нинди тавык? Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- ); аккош — кушма сүз, лексик берәмлек, ак сүзе кош сүзен турыдан-туры ачыкламый (мәсәлән, кара аккош). Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Синтаксик берәмлек булган сүзтезмәләрдән кушма яки тезмә сүзләр ясалганда, сүзтезмәнең компонентлары арасындагы грамматик мөнәсәбәт таркала, юкка чыга, ике сүздән торган компонент бер мәгънә белдерә башлый (мәсәлән: тимерчыбык — бакыр тимерчыбык, алюмин тимерчыбык һ. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Шул рәвешле, сүз кушу ысулы белән ясалган сүзләрдән кушма һәм тезмә сүзләр үзләренең төзелеше буенча төрле сүзтезмә модельләренә туры киләләр, икенче төрле әйткәндә, бу очракта сүзтезмәләр «лексикалаша» (2, 27 – 28). Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- әмма тикшеренүчеләр дөрес билгеләгәнчә, телдәге һәр яңа ясалган кушма яки тезмә сүзне гамәлдәге сүзтезмәләргә кайтарып булмый, чөнки аларның күбесе сүзтезмә буларак кулланылу чорын үткәрмиләр, ә әзер калыплар (модельләр) буенча ясалалар. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- I һәм II төр изафә бәйләнешендәге, ягъни исем + исем калыбындагы сүзтезмәләрдән ясалган кушма һәм тезмә сүзләргә килсәк, алар, безнең карашыбызча, атрибутив бәйләнештәге сүзтезмәләрдән ясалган сүзләр арасында бәхәссез күпчелекне алып торалар. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР
- Бу, барыннан да элек, телдә исем сүз төркеменең башка сүз төркемнәре, әйтик, сыйфат яки сан исемнәре белән чагыштырганда күбрәк булуы белән дә аңлатыла ала. Ф. М. Хисамова . ТАТАР ТЕЛЕНДӘ I ҺӘМ II ТӨР ИЗАФӘ КАЛЫБЫНДА ЯСАЛГАН КУШМА ҺӘМ ТЕЗМӘ СҮЗЛӘР